دکتر عباسعلی مدیح

شهردار بیرجند

سايتهاي مرتبط با عكس

 

صفحه اصلی

اوقات شرعی

اذان صبح  
طلوع خورشید  
اذان ظهر  
غروب خورشید  
اذان مغرب  

روز :  
ماه:  
شهر :

لیست مجریان ذیصلاح

لیست سازندگان مسکن و ساختمان به استناد نامه سازمان نظام مهندسی ساختمان به شماره6581 مورخ17/10/91

 

نظر سنجی

نظر شما در مورد پرتال جدید شهرداری چیست ؟
 

حدیث شهروندی

امام علی (ع) :سخاوتمند باش ، ولی ولخرج مباش

تبلیغات

 

تصویر اتفاقی

آمار بازديد از سايت

هواشناسي

بیرجند
19°C
بیرجند 19°C | زاهدان 15°C | سمنان 20°C
 
نام کاربری رمز ورود ورود برای همیشه دریافت رمز عبور عضویت در سایت
 
 
جاذبه هاي بيرجند نسخه PDF چاپ ارسال به دوست
17 شهریور 1387 ساعت 15:58

جاذبه هاي طبيعي تاريخي و فرهنگي استان خراسان جنوبي

نام شهرستان

جاذبه هاي تاريخي(مذهبي)

جاذبه هاي طبيعي

جاذبه هاي فرهنگي

بيرجند

باغها وعمارتهاي اكبريه، شوكت آباد، اميرآباد، رحيم آباد- ارگ كلاه فرنگي- مدرسه شوكتيه- حسينيه نواب- مسجد جامع چهاردرخت- قلعه بيرجند- بافت تاريخي خور- آرامگاه ابن حسام خوسفي-

بند دره- بند عمرشاه- آبشار چارده- دره هاي ارتفاعات باقران- نيزارها و ماسه باديهاي كوير خور- آبگرم لوط

موزه هاي باستان شناسي-مردم شناسي-موزه مشاهيرو مفاخر- موزه تاريخ طبيعي- موزه ديرينه شناسي

قاين

مسجد جامع قاين- قلعه چهل دختر- قلعه هاجر آباد- قلعه آفريز_ آرامگاه بوذر جمهر قايني- قلعه كوه – مسجد جامع افين- مسجد جامع خضري- امامزاده عبدالله كارشك- امامزاده زيد النار آفريز

غار ورزق- غار پهلوان- غار خونيك- غار فارسان- ارتفاعات بوذر جمهر- دشت اسفدن- دشت شاهرخت

موزه مردم شناسي-

نهبندان

آسبادهاي خوانشرف- مسجد روستاي ميغان- قلعه نهبندان- قلعه شاهدژ-

بافت قديمي روستاي قدمگاه-

بافت قديمي روستاي استند

كوير ده سلم

موزه مردم شناسي

سربيشه

روستاي شگفت انگيز ماخونيك- مزار كاهي- قلعه و باغ مود- سنگ نگاره ماخونيك

روستاي زيباي چنشت-
آبترش سربيشه- چشمه آب معدني گندگان- معدن بازالت منشوري-

درميان

قلعه تاريخي فورگ- قلعه كل حسن صباح- مسجد جامع هندوالان- آتشكده گسك- آرامگاه سلطان ابراهيم رضا

چنار كهن سال دوشينگان-

روستاي فورگ- روستاي درميان-

آبگرم گزيك

سرايان

آرامگاه توران شاه- كاروانسراي سرايان- قلعه قلاع سرايان- سد ذو

روستاهاي زيباي مصعبي- كريمو- روستاي چرمه- كال ذو

كاروانسراها :

كاروانسراها از جمله بناهاي تاريخي با ارزش ايران بوده و منا بع تاريخي حكايت از آن دارند كه بنيانگذار احداث كاروانسراها هخامنشيان بودند و در دوران اسلامي ايجاد اينگونه با ويژگيهاي گوناگون در شهر و روستا و در كنار جاده هاي حاشيه كوير و معابر كوهستاني با نامهاي مختلف چون رباط كاروانسرا رو به توسعه نهاد.

در سده‌‌هاي پيش بازرگاني در بيرجند رونق بسيار داشت كه سبب آن اين بود كه تنها راه اترتباطي ايران با هندوستان از طريق خشكي از بيرجند مي‌گذشت و زاهدان و ميرجاوه اين ارتباط را بر قرار مي‌كردند و چون بيرجند در سايه راه زاهدان و مشهد قرار داشت كالاتهائي كه از هند به ايران مي‌آمد و يا از ايرا به هند و از آنجا به سرزمين‌هاي ديگر مي‌رفت همه به اين

كاروانسراي حاج ملك :

اين كاروانسرا متعلق به حاج‌محمد‌حسين ملك ( ملك التجار وقت بيرجند ) و به نام او معروف بود و در حقيقت يك سراي تجاري بود كه چند بازرگان در آن حجره داشتند و كالاهاي تجاري آنان در انبارهاي آن نگهداري مي‌شد اين كاروانسرا تغييراتي كرده كه هنوز باقي است چون بعدها آن را

رباطها :

رباطها از جمله يادگارهاي تاريخي شهرستان بيرجند محسوب مي‌گردند كه براي حفظ و رونق تجارت واقتصاد بوجود آمده‌اند فاصله بسيار ميان مراكز تجاري مداخله عوارض طبيعي بيابان داشت خطر جنگهاي داخلي متعدد و در بسياري اعصار حمله بيگانگان سازمان يافته صرفنظر از تهديد دايمي وجود جايگاههاي امن را براي تامين استراحت كاروانها و بازرگانان ايجاب مي كرد.

با توجه به پيشينه منزلگاه و كاروانسراهاي بخصوص در دوره هخامنشي و سلسله‌هاي بعد از آن در اوايل عص اسلامي پاسگاههاي مستحكم مرزي بنام رباط ايجا شده كه ساكنان آن در صورت لزوم در برابر تهدي كنندگان به دفاع از خود مي پردازند.

اگر‌چه دفاع از رباط در نظر ساكنان نوعي ديني به شمار مي رفت در عين حال حفاظت از كاروانهايي را كه در حوزه استحفاظي آنها در رفت وآمد بودند ‌ سبب مي دانستند علاوه بر آن اين رباطها جهت سكونت افراد محلي مورد استفاده قرار گرفته و محل بيتوتي آنها محسوب مي‌گرديده است .

رباط آصف شماره ثبت 2030 دوره تاريخي : قاجاريه

رباط آصف در 70 كيلومتري شمال بيرجند و در دشت وسيع كه به چاهك موسويه قابل متصل مي‌گردد واقع شده است .

چاين رباط به صورت دو ايراني احداث شده در تقسيم‌بندي آثار مشابه جزو رباطهاي دشت محسوب مي‌گردد فضاهاي احداث شده در آن مخصوص فضاي داخلي مؤيد همسوي كاركرد و ساختار ويژه آن مي‌باشد.

رباط آصف كه از بناهاي دوره قاجاريه محسوب مي‌گردد در زمان آباداني تاثير مثبتي در امنيت و تجارت تاحيه قهستان و شهرهاي همجوار داشته است .

تنها تزئينات مشخص بنا در حاشيه سردر ورودي يكي از ايوانها به صورت لوزي آجر كاري ممتد به فرم نقش منحني بكار رفته است .

اسجاد داذلاين بعد از ورودي اصلي مسير ارباط به صحن مركزي و اتاقهاي ساخته شده در اطراف آن را بوجود آورده است .

صحن مركزي بنا محلي مناسب براي بارانداز كاروانيان محسوب مي‌شده كه مكاني براي ايوانچه ورودي اتاقها نيز لحاظ شده است ، همچنين خصوصيات اقليمي گرم و خشك فرم معماري سقف در فضاي اتاقها را به صورت گنبدي ممكن ساخته است علاوه بر فضاي ورودي رباط كه شامل اتاقكهاي نگهباني كه در جبهه جنوبي آن ايجاد شده بر عظمت و شكوه بنا افزوده است و بيانگر استحكام آن مي‌باشد از ديگر فضاي موجود در رباط اصطبل آن مي‌باشد كه محدوده مربوط به آن 2 يا 3 برابر اتاقها در نظر گرفته شده است .


جاذبه‌ها و مكان‌هاي طبيعي

جاذبه های گردشگری

1. باغ مود: در حاشیه جنوبی روستای مود باغی بزرگ با برجها حصارها دیده می شود . در مرکز باغ محل تقاطع دو خیابان طولی و عرضی ساختمانی وجود دارد متعلق به دوره صفوی می باشد.در داخل باغ بقاياي عمارتي عظيمبا تزئينات زيباي نقاشي ديده ميشود .

2. بند دره :اين بنا در دوره قاجار در زمان حكمراني امير حشمت الملك علم ساخته شده است.

بند يا سد تاريخي دره بنايي است عظيم از سنگ ، آجر و ملات ساروج كه بر مسير سيلابي در رشته كوه باغران احداث شده است . اين بنا با 31 متر طول تاج ، 3 الي 5 متر عرض تارج و حدود 13 متر ارتفاع ، مهمترين بند تاريخي در بيرجند محسوب مي شود .

3. بند عمر شاه : بند تاريخي عمر شاه در فاصله دو كيلومتري جنوب غرب بيرجند و در داخل رشته كوه باغران بنا شده است . اين سد از سازه هاي آبي متعلق به دوره قاجار است ، اين سد در دوره قاجار و زمان حكمراني حشمت الملك علم بنا شده است

4. حسینیه نواب: يكي از تكاياي معروف شهرستان بيرجند حسينيه نواب است كه در دوران سلطنت شاه عباس صفوي با فرمان اميرزاده خاتون ملقب به نواب يا بي بي نواب كه نامبرده يكي از همسران اميراسماعيل خان و از زنان معتقد خاندان خزيمه بوده وي فرمان احداث حسينيه باشكوه و پرعظمت نواب را صادر نمود همچنين كتيبه اي كه در قسمت پيش طاق ورودي حسينيه واقع است تاريخ 1001هجري قمري بر آن حك شده و عمل حاجي يار آگاه را نشان مي دهد كه احتمالاً گچبريهاي پيش طاق توسط وي انجام گرفته است. اينتكيه با عظمت داراي موقوفات متعدد از قبيل زمين‌، آب ، اشجار در داخل شهر و روستاي اطراف قاينات بوده است كه تا اواخر سالهاي 1357 نگهداري مي شده و ليكن پس از احداث خواني حكومتي بوده مورد بي توجهي قرار گرفت و بدين صورت تدريجاً متروكه گرديد.

1. كنسولياري انگليس( باغ منظريه): بناي كنسولياري در مزرعه منظريه در فاصله حدود يك كيلومتري جنوب بيرجند قرار گرفته است. مجموعه ساختمانهاي كنسولياري در داخل باغي قرار گرفته و به علت اينكه بر روي شيب زمين قرار گرفته، با استفاده از سكوهايي زمين را هموار كرده‌اند. جبهه اصلي ساختمان در سمت شمال شرق آن قرار دارد كه شامل ايواني است ستوندار با ستونهاي چهارضلعي و تزئينات آجركاري . به طور كلي مجموعه داخلي كنسولياري از يك سري اتاقهاي متمركز و مرتبط به هم تشكيل شده‌اند.

7. روستاي ماخونيك: روستاي ماخونيك در منطقه اي كوهستاني و در دامنه جنوبي كوهي بنام ماخونيك واقع شده است .اين روستا مركزيت منطقه اي را داراست كه متشكل از 12 روستا است كه ماخونيك بزرگترين آنهاست و اهالي 21 روستاي ديگر اصل و نسب خود را از ماخونيك مي دانند .اين روستا ها از نظر مذهب ،معيشت ،شيوه زندگي و اوضاع اجتماعي با يكديگر وجه اشتراك زيادي دارند .ويژگي جالب اين روستا قوام و دوام سنتها وآداب ورسوم مردم آن است كه با گذشت زمان دستخوش كمترين تغيير وتحول نشده است . رسوم و سنتها ي مستحكم روستا در كليه امور اجتماعي ، اعتقادي اقتصادي و حتي مسكن كاملا دست نخورده باقي مانده اند . نكته جالب ديگر معماري و بافت روستايي ماخونيك است . به گونه اي كه معماري در اين روستا بسيار ابتدايي اجرا مي شود و به حداقلها اكتفا مشود

8.مسجدازبك: بناهاي بافت و محيط پيرامون خودنمايي مي‌كند. ورودي مسجد شامل طاقي است جناغي كه در اطراف آن دو سكو به منظور نشستن و استراحت مراجعان ساخته شده. پس از سردر مستقيماً صحن بنا قرار دارد. به طور كلي معماري مسجد شامل سردر ورودي، صحن و شبستان تابستاني و ايوان مي‌باشد. ايوان كه مهمترين بخش مسجد را شامل مي‌ِود با استفاده از طاق و تويزه و به فرم جناغي ساخته شده است. در انتهاي ايوان محراب بنا و در دو سرف چپ وراست ايوان دو ايوانچه كوچكتر قرار دارند. مجموعه ايوان داخلي و ايوانهاي دو طرف به عنوان شبستان تابستاني كاربرد داشته‌اند. نماي ايوان اكنون داراي اندودي از سيمان است كه طبق گقته اهالي داراي تزئيناتي احتمالاً تزئينات آجركاري بوده است. اين بنا از لحاظ سبك وفرم معماري شباهت كامل به بناهايي مانند مسجد عاشورا در داخل شهر و مسجد جامع درخش دارد. هرچند مدركي در خصوس زمان ساخت اين بنا وجود ندارد اما بر اساس نقشه بنا و فرم معماري آن مي‌توان آنرا به دوره تيموري منتسب كرد.

.9 مصلي: در سمت شمال غربي سه راه اسدي بيرجند بنائي آجري وجود دارد كه به مصلي مشهور است . مصلي بنائي است شامل ايوان و حياطي مربع و شبستان است طاق كليل آذري رفيع ايوان بر فراز دو جرز ضخيم برافراشته شده و بر هر طرف ايوان دو غرفه ايجاد گرديده كه به حجره هائي منتهي ميگردد . بر جوف پايه هاي ايوان در ناحيه پاكار سقف راهروي ايجاد گرديده كه ايوان را دور مي زده است. در سمت شمالي ايوان شبستاني وجود دارد كه پايه هاي قطور پوشش آن را بصورت چند چشمه طاق امكان پذير كرده اند . رويه جرزها را آجرهاي خفته راسته زينت داده اند . مصلي از جمله ابنيه دوران قاجاريه در بيرجند است كه سالم و مستحكم باقي مانده است .

4. قلعه چهكندوك: با انقراض حكومت صفويه و پس از دوره افشاريه و زنديه به تدريج قدرت حكومت مركزي در ايران تحليل رفته و بسياري از روستاها و شهرهاي دور از مركز مورد هجوم قبايل ازبك و تركمن قرار مي‌گرفتند وجود تعداد فراواني قلعه‌هاي گلي در روستاهاي اطراف بيرجند و ساير شهرهاي جنوب خراسان نشاندهنده اين امر است. با توجه به اين امر زمان ساخت اين بناها را مي‌توان به دوره قاجار نسبت داد.

5. قلعه فورگ: قلعه تاريخي فورگ در فاصله 110 كيلو متري شرق بيرجند و در روستايي به همين نام از توابع شهرستان درميان واقع شده است بناي قلعه ، در زمان نادر شاه بوسيله ميرزا بقاخان كه از طرف نادر ، حاكم محل تعيين شده بود شروع شده و پس از از وي پسرش ميرزا رفيع خان ساختمان قلعه را به اتمام رساند.فضاي داخلي قلعه از بناهاي متنوعي از قبيل محل زندگي خدمه و وسربازان ، محل نگهداري احشام ، انبار مهمات ، همچنين آب انبار بزرگي با اندود ساروج تشكيل يافته كه دودر تا دور آنها را حصار سنگي بهمرا تعداد زيادي برج مدور فرا گرفته ؤ بالاي حصار و برجها كنگره دار بوده و تير گش هائي نيز براي دفاع و ديده باني تعبيه شده است

11.آرامگاه تورانشاه: این بنا در حاشیه جنوبی شهر سرایان واقع شده ودر منطقه ای قرار گرفته که پیرامون آنرا قبرهایی فراگرفته اند. بنا دارای نقشه هشت ضلعی است و ورودی آن در ضلع شمال شرقی آن قرار گرفته است. ورودی دارای طاقی است جناغی با عرض 3/4 و عمق 8/3 متر پس از سردر ورودی بلافاصله فضای داخلي آرامگاه یا گنبدخانه قرار دارد. این فضا نیز دارای نقشه هشت ضلعی بوده و هر ضلع آن داراي طاقي است . طاقها داراي قوس جناغي بوده و در انتهای سه عدد از آنها طاقنما هایی واقع شده است. ابعاد فضای گنبدخانه 7/6×7/6 متر است و هرکدام از طاقها 3/2 متر عرض و یک متر عمق دارند. گنبد بنا به شیوه عرقچین با کمک فیلپوشهای کوچکی که فضای هشت ضلعی را به دایره نزدیک کرده اند، بنا شده است. نمای خارجی بنا دارای طاقهای تزئینی است

که با آجر کار شده اند. دوره تاریخی این بنا بر اساس مدارک موجود به احتمال فراوان به دوره تیموری تعلق دارند. وجود چندین قطعه سنگ قبر که به قبرهای اطراف تعلق داشته اند و به دوره تیموری تعلق دارند ونیز سنگ لوحی بر بالای درگاه ورودی بنا که دارای این متن است: تمت هذه العماره المیمونه الشریفه سلطان الاولیا نظام الحق و الدین تورانشاه علیه الرحمه و الرضوان فی شهر ذوالقعده سنه ثمان و خمسین و ثمانماه (؟) هرچند آخرين كلمه اين متن بطور كامل قابل خواندن نيست اما به احتمال زياد ثمانماه مي باشد.

12. يخچال بهلگرد: يخچال بهلگرد يكي از سالمترين نمونه يخچالها در محدوده شهرستان بيرجند است. و تخريبهاييي كه در آن صورت گرفته تنها محدود است به تخريب قسمتي از پوشش مخزن و اطاقهاي كارگران و بنيان و اصل بنا در سلامت كامل مي‌باشد.اين يخچال نيز همانند ساير يخچالهاي اين منطقه بوده و از فرم معماري و مصالح همانند آنها برخوردار مي‌باشد. مهمترين اجزاي معماري اين بناي باارزش تاريخي عبارتند از: 1- ديوار يخچال 2- مخزن 3- پوشش مخزن 4- اطاقهاي كارگران 5- آبگير ديوار يخچال به طول 42 و ارتفاع 5 متر و ضخامت يك متر احداث شده است. اين ديوار در دو انتها داراي خميدگي نامحسوس مي‌باشد.

هدف از تعبيه اين خميدگيها به حداكثر رساندن پايه بر روي آبگير هنگام طلوع و غروب خورشيد مي‌باشد. ديوار در جهت شرقي غربي احداثشده است. در قسمت جنوب ديوار دو اصاق براي استراحت كارگران و نگهبانان و در قسمت شمالي ديوار آبگير يخچال احداث شده است.

13. آرامگاه سلطان ابراهيم رضا: بناي تاريخي آرامگاه سلطان ابراهيم رپا برادر امام رضا (ع) در روستاي آبگرم از توابع بخش درميان بيرجند قرار دارد. اين بنا بر روي سكويي به ارتفاع حدود يك متر از سطح زمينهاي اطراف واقع شده است . مهمترين عناصر معماري بنا شامل وروديها ،طاقهایي در چهار طرف بنا و در دو طبقه و گنبد خانه مي باشد . با توجه به چهار ضلعي بودن نقشه بنا و وسعت زياد گنبد خانه براي پوشش اين فضاي وسيع ابتدا به وسيله فيلپوشهايي فضاي چهار

ضلعي به هفت ضلعي تبديل شده و سپس با نزديك كردن هفت ضلعي به دايره گنبد بنا بصورت عرقچين اجرا شده است . از تزئينات بكار رفتهدر بنا عبارتند از بتنهاي اجرا شده بر روي دربهاي بنا پنجره هايي با طرحهاي مشبك گچي و نيز خوشنويسيهايي بر ديوار داخلي بنا تا ارتفاع حدود 5/1 متري مي باشد . اينخطوط كه به رقمهاي نستعليق ، شكسته ، نسخ و مي باشند با هنر نمايي تمام و با مركب نگاشته شده‌اند. بعضي از اين خطوط داراي تاريخ نگارش مي باشند كه بيشتر مربوط به دوره صفويه و قاجار است.

14 آرامگاه ابن حسام خوسفي:بناي تاريخي آرامگاه ابن حسام خوسفي، شاعر برجسته قرن نهم هـ. ق بر فراز صخره‌اي سنگي در حاشيه شمالي شهر خوسف و در كنار مزارع آن واقع شده است. اين بناي كوچك شامل اطاقكي است با فرم هشت ضلعي كه نقشه فضاي داخلي آن به صورت چليپايي است. پوشش مقبره به صورت گنبدي ايت كه در مركز آن يك كلاه فرنگي تعبيه شده است. در اين قسمت نورگيرهايي تعبيه شده تا هم نور فضاي داخلي آرامگاه را تأمين كند و هم باعث تهويه فضاي داخل آرامگاه شود. اين بنا ابتدا در دوره صفويه بنا شده و بعد‌ها به خسوص در دوره قاجار تغييراتي در آن داده شده.

15. آرامگاه ابوالمفاخر: بنای آرامگاه ابوالمفاخر در حاشیه شهر قاین واقع شده است. بنای آرامگاه با حدود 71 مترمربع مساحت، دارای پلانی هشت ضلعی است که ورودی آن بصورت پیش آمدگی با طاق جناغی در جبهه جنوب غرب آن قرار گرفته است. فضای داخلی بنا یا گنبدخانه بصورت چلیپایی و چهارطاق است. طاقها به فرم جناغی اجرا شده و در انتهای هرکدام از این چهارطاق درگاههایی دیده می شود که اکنون مسدود است ولی احتمالاً در گذشته هرکدام یک ورودی جداگانه به داخل فضای آرامگاه بوده است. ورودی فعلی بنا فاقد تناسب معمارانه با کل بنا است. به این معنی که در تناسب با گنبد و بنای اصلی آرامگاه، بزرگتر

می نماید. با توجه به این عوامل به نظر می رسد که ورودی در دوره ای بعد از دوره ساخت بنای اصلی به آن افزوده شده باشد.

16. آرامگاه بوذرجمهر قایني: بنای تاریخی آرامگاه بوذرجمهر قاینی در فاصله 3 کیلومتری جنوب شهر قاین در دامنه و شیب شمال شرقی کوه ابوذر قرار گرفته است. این بنا در حقیقت مجموعه ای است شامل بنای آرامگاه که حالت مرکزیت و محوریت دارد و فضاهای معماری خدماتی و اقامتی. یکی از ویژگیهای معماری این بنا قرارگرفتن آن در محلی است با شیب نسبتاً زیاد که باعث شده اختلاف ارتفاع سه قسمت معماری آن به 5/6 متر برسد. پایین ترین بخش معماری مجموعه تنها شامل سه طاقنما با عمق حدود یک متر و طاق جناغی و یک برج است.پس از ایجاد سکویی جهت مهار شیب زمین به منظور احداث بقعه آرامگاه،با ایجاد

این طاقنماها علاوه بر ایجاد محیطی مناسب جهت استراحت زائران، نمای این بخش از بنا نیز از یکنواختی خارج شده و باعث شکیل تر شدن این نما شده است. روی این قسمت یعنی سکوی اول ، بقعه آرامگاه قرار دارد. این بنا با پلان مربع شکل، هسته مرکزی و مهمترین قسمت مجموعه است.

17. ارگ کلاه فرنگی: اين بنا در سه بخش قابل مطالعه و پژوهش است :1. بخش همكف آن 2. فرم بنا 3. قسمت حوضخانه بنا بناي مزبور بطور كل از نظر سبك و شيوه معماري با ساير بناهاي شهري اختلاف اساسي دارد چرا كه بنا بدليل داشتن گنبدي زيگوارتي و چند اشك.به و طاقنماهاي متعدد و بعضا مقرنسكاري شده و جه مميزه خويش را كاملا حفظ كرده است. بخش همكف آن تشكيل شده است از يك پلان مربع شكل كه اتاقهاي متعددي انرا احاطه نموده است و در همين

طبقه چهار هشتي و به تناسب قرينه بودن بچشم مي خورد. ضمنا اصلي ترين بخش ساختمان يعني حوضخانه نيز دز اين قسمت است. درب اطاقهاي طبقه همكف به فضاي دور محوطه اصلي حوضخانه باز ميشود و مي توان بوسيله انها حوضخانه را دور زد.

18. باغ اميرآباد: باغ و كوشك اميرآباد در فاصله كمي از بيرجند و درست در غرب آن واقع شده است. اين بنا شامل باغ، كوشك و محل اسكان خدمه مي‌باشد. ورودي باغ در ضلع شرقي آن قرار دارد. باغ داراي خيابانهاي متعدد است كه درجهات گوناگون امتداد دارند. بناي اصلي يا كوشك در ميانه باغ و در دو طبقه ساخته شده است. اين بنا داراي پلان هشت ضلعي است و ورودي در ضلع شرقي آن قرار دارد . پس از ورودي يك رشته پلكان مارپيچ به طبقه فوقاني راه دارد. در امتداد ورودي دالاني قرار دارد كه به يك حوضخانه در بخش مركزي بنا منتهي مي‌شود طبقه فوقاني داراي يك شاهنشين با پلان چليپايي است كه داراي درگاهها و پنجره‌هايي با طاق نيم‌دايره مي‌باشد. پوشش اين اطاق كليل آذري است و دو بخار ي ديواري در آن ديده مي‌شود. دو ايوان در بنا وجود دارد كه در امتداد دو ضلع اتاق چليپايي قرار دارند. ايوان جنوبي داراي طاقچه‌هاي تزئيني و دو ستون چهارضلعي است. نماي كوشك داراي تزئينات آجري به شكل هندسي مي‌باشد. اين باغ و عمارت از بناهاي دوره قاجار مي‌باشند.

19. باغ و عمارت بهلگرد: مجموعه باغ و عمارت بهلگرد، مجموعه بناهاي تاريخي است كه در فاصله 20 كيلومتري شرق بيرجند و در سمت جنوبي جاده بيرجند زاهدان قرار دارد. باغ و عمارت مزبور مربوط به خاندان علم و مورد استفاده شوكت‌الملك بوده است. ورودي باغ داراي سردر ساده است. پس از ورودي هشتي بنا با طاقنماهاي كم‌عرض واقع شده است و پس از هشتي محوطه اندروني قرار دارد. اين محوطه كه فضاي نسبتاً وسيعي را به خود اختصاص داده است داراي استخري است كه در وسط استخر جزيره‌اي به فرم هشت ضلعي ساخته شده است.اطراف استخر را باغچه‌هاي متعددي در برگرفته است. در ضلع جنوبي اين گذاشتن هم سطحي هندسي و برجسته را بوجود آورده است. هشتي از فضاهاي مهمي است كه در اين خانه در بخش ورودي احداث شده است كه در اين قسمت مسير دسترسي به پشت بام و اتاقكي كه چاه آب داخل آن قرار داشته بوجود آمده است علاوه بر آن دالان مسير دسترسي به صحن خانه را نيز بوجود آورده است . محوطه عمارت اصلي قرار دارد كه اين بنا در دو طبقه ساخته شده است طبقه زيرين داراي اطاقها و دالانهاي ارتباطي و طبقه فوقاني داراي اطاق شاهنشين و ايوان ستوندار با ستئنهاي مدور و پوشش اين طبقه به صورت تخت و با سرم است.

20. باغ شوكت‌آباد: در شرق شهر بيرجند و جنوب روستاي شوكت‌آباد مجموعه عظيمي شامل باغ، عمارت، اصطبل، ورودي، محل زندگي خدمه و قرار گرفته است. اين مجموعه كه حدود هشت هكتار وسعت دارد در دوران حكومت امير شوكت‌الملك علم ساخته شده و از اماكن مسكوني به شمار مي‌رود. بنا شامل دو ورودي است كه يكي از جبهه شمالي باغ و ديگري در جبهه شرقي آن قرار دارد. ورودي جنوبي كه به خيابان اصلي باغ منتهي مي‌شود در دو طرف خود داراي دو اطاق كه محل حضور نگهبانان است، مي‌باشد. عمارت اصلي در سمت جنوب باغ قرار دارد كه از سمت غرب به شرق گسترش يافته و داراي بخشهايي از جمله ايوان با طاق كليل و تزئينات آينه‌كاري، حوضخانه با پوشش گنبدي عرقچين و كلاه فرنگي با تزئينات رسمي‌بندي و طاقنماهاي تزئيني، حمام، اطاقهاي متعددي در دو طرف حوضخانه كه هر كدام به وسيله درگاهي به صورت طولي به ديگري راه دارد.

21. بافت تاريخي روستاي خور: بافت تاريخي روستاي خور تحت تأثير شرايط اقليمي و جغرافيايي محيط شكل گرفته است . خانه‌هاي گلي با برخورداري از پوششهاي گنبدي ، حياط مركزي ، بادگير‌ها، اتاقهاي محاط بر حياط ، هشتي و دهليز ، ديوارهاي قطور ، حوض و باغچه‌هاي ميانسرا ( حياط ) كه به گونه‌اي هماهنگ و منسجم و مطابق با اقليم منطقه ساخته شده‌اند از ويژگيهاي اين بافت است . در بافت خور علاوه بر خانه‌هاي مسكوني بناهايي چون قلعه ، آب انبار ، مسجد ، حسينيه ، حمام و... نيز و جود دارد كه اكثراً متعلق به دوره صفويه هستند .

22. بند تجنود: بند تاریخی تجنود در فاصله حدود 2 کیلومتری شمال غرب روستای تجنود قرار دارد. این بنا با مصالح سنگ و ملات ساروج بنا شده است. طول تاج این بند 26 متر، عرض تاج 5/5 متر و ارتفاع آن از پایین ترین نقطه رودخانه 14 متر است. قسمت پایین بند در دوره های معاصر تخریب شده واین امر باعث شده آب در پشت بند جمع نشود. این بنا در اواخر دوره قاجار و به دستور ابراهیم خان شوکت الملک ، حاکم وقت منطقه ساخته شده است.

علاوه بر ارزش تاریخی وسلامت نسبی، این بنا به لحاظ طبیعی نیز در منطقه ای بکر و دارای جذابیتهای فراوان واقع شده که در صورت تعمیر و احیاء بند، به منطقه گردشگری و تفرجگاه مناسبی تبدیل خواهد شد.

23. خانه تاجور- خوسف: بناي تاريخي خانه تاجور در داخل بافت تاريخي شهر خوسف، از بناهاي مسكوني با ارزش به شمار مي‌رود. اين بنا داراي ورودي، هشتي، دهليز، صحن، دو ايوان و اطاقهاي اطراف حياط مي‌باشد. ورودي اصلي بنا كه در ضلع شرقي آن قرار دارد، داراي سردري است با قوس جناغي و تزئينات رسمي‌بندي. پس از ورودي هشتي و سپس دهليز ارتباطي قرار دارد. ايوانهاي بنا در دو طرف شرقي و غربي صحن قرار دارند و داراي قوس جناغي و پوشش طاق و تويزه مي‌باشند. ايوان ضلع غربي داراي تزئينات كاربندي در سقف مي‌باشد. اطاقها نيز در دو طرف شمال و جنوب صحن و در دو طرف ايوانها قرار دارندو به صورت چهارترك، كليل و يا طاق و تويزه پوشيده شده‌اند. از جبهه جنوبي بنا در دوره‌هاي بعدي ورودي ديگري باز شده كه داراي تزئينات آجركاري با آجرهاي قالبزده دوره پهلوي مي‌باشد. اين بنا از بناهاي دوره قاجار است كه در دوره پهلوي تغييرات مختصري درآن داده شده است.

24. رباط آسف:در فاصله حدود 10 كيلومتري شرق روستاي شوشود در ميانه دشت رباطي وجود دارد كه نمونه بسيار جالب و سالم‌ترين رباط در محدوده شهرستان بيرجند مي‌باشد. ورودي رباط در جبهه جنوبي آن قرار دارد و شامل طاقي است بلند و به فرم جناغي. پس از سردرورودي حياط يا ميانسراي رباط قرار دارد در دو طرف سردر درطبقه فوقاني دو اطاقك وجود دارد كه مي‌توانسته به عنوان نگهباني مورد استفاده قرار گيرد.

25. خانه مهدي خان رفيعي: در د اخل روستاي درميان خانه هاي تاريخي متعدد با ويژگيهاي معماري ايراني وجود دارد و يكي از اين خانه ها مشهور به خانه مهدي خان رفيعي از جالبترين آنها به شمار مي رود . اين بنا كاملا بر اساس ويژگيهاي معماري ايراني بوده و داراي عناصر و اجزاي متععد از قبيل سردر ورودي ، هشتي ، دالان ، حياط مركزي ، اطاقهاي متعدد در اطراف حياط ، مطبخ ، و شاهنشين مي باشد . ورود با داخل بنا از طريق سردر ورودي كه داراي طاق كليل مي باشد امكانپذير است . پس از ورودي هشتي دالان و سپس حياط انبار قرار دارد . در دو طرف حيلط بناها در دو طبقه شامل راهروها ، شاهنشين و پلكان ورود به طبقه فوقاني وجود دارد . از ويژگيهاي ممتاز اين بنا تزئينات و هنرهاي وابسته به معماري است كه جلوه خاصي به ان داده است. تزئينات گچبري در بخشهاي مختلف بنا از جمله تزئينات اسليمي ، مقرنس ، رسمي بندي و حاشيه ها گچبري شده اطراف اطاقها و نيز تزئينات مربوط به پوشش چوبي سقفها بيشتر ميزان تزئينات را شامل مي شئد . وجود متعدد در قسمتهاي مختلف بنا از جمله در شاهنشين با طرحهاي هندي و شيشه از ديگر تزئينات اين بنا به شمار مي رود . با توجه به سبك معماري و تزئينات دوره تاريخي اين بنا به دوران افشاريه تا اوايل قاجار مي رسد.

26. رباط چاهک: این بنا در داخل روستای چاهک واقع شده است. بنا شامل ورودی، صحن، طاقنما ها و اطاقهای اطراف حیاط، اصطبل و محل سکونت کاروانیان است. ورودی بنا در ضلع غرب آن واقع شده و دارای طاق جناغی است. پس از ورودی، صحن بنا واقع شده است. .دور تا دور صحن را طاقنما ها و اطاقهایی در پشت آنها قرار گرفته که فضاهای ضلع شمال صحن به منظور استفاده از آجرهای بنا تخریب شده است. در ضلع شرق صحن فضاهایی وسیع واقع شده که تمام این ضلع را از شمال تا جنوب شامل می شود. این فضا با کمک شش تویزه و هفت گنبد پوشیده شده است. بنا به دوره صفویه تعلق دارد.

27. رباط زردان: بنای تاریخی رباط زردان در حاشیه جنوب روستای زردان واقع شده است. این بنا با نقشه چهارضلعی دارای ورودی، هشتی، صحن و اتاقها و تالارهای اطراف صحن می باشد. ورودی بنا در ضلع غرب آن قرار گرفته و حدود 5/1 متر از دیوار کاروانسرا جلوآمدگی دارد. پس از ورودی، هشتی بنا قرار دارد که دارای نقشه چهارضلعی بوده و در سه طرف آن، سه فضای مختلف واقع شده است. حیاط کاروانسرا در مرکز آن واقع شده و چهار طرف آن اطاقهای سکونت کاروانیان و محل نگهداری احشام قرار دارد. در چهار گوشه بنا نیم برجهایی به منظور نگهبانی وجود داشته. مصالح بکار رفته در ساخت این بنا شامل آجر و سنگ

است. در پایه ها، پی و مغز دیواره ها از سنگ استفاده شده و در طاقها، پوشش فضاها، گنبدها و در نمای دیوارها از آجر استفاده شده است. طاقها هم طاقهای جناغی است که به صورت رومی آجرچینی شده اند. پوشش فضاها گنبدی بوده و با آجرکار شده است. گنبدها به سبک کلمبو اجرا شده اند که بهترین شیوه گنبدزنی برای مناطق کویری و بخصوص برای کاروانسراها بوده است.1575;صی در ساخت بنا استفاده نشده و یا اگر هم استفاده شده اکنون وجود ندارد. اما نحوه آجرچینی دیوا&1585;ها، طاقها و گنبدها آنقدر استادانه و با ظرافت اجرا شده که خود نوعی تزئین نیز به شمار می رود بخصوص در گوشه سازی به منظور تبدیل فضای چهارضلعی به هشت ضلعی، آجرچینی علاوه بر جنبه کاربردی، نوعی تزیین نیز محسوب می شود. این بنا بk دوره صفوی تعلق دارد.

28. کاروانسرای سرایان : این بنا در داخل شهر سرایان و در محدوده بافت تاریخی شهر واقع شده که به همراه چند بنای دیگر از جمله آب انبار، مسجد، حمام و بازار مجموعه ای شهری را تشکیل می داده اند. ورودی بنا در ضلع جنوب آن واقع شده و شا&مصالح بکار رفته در ساخت این بنا شامل آجر و سنگ سردری است رفیع با طاق جناغی و تزئینات کاربندی در زیر طاق. پس از ورودی فضایی شبیه هشتی قرار دارد که در مقابل بطور مستقیم به صحن بنا و در دوطرف به اطاقهای فرعی منتهی می شود. صحن بنا که در مرکز آن واقع شده در اطراف خود دارای حجره های متعددی برای سکونت و استراحت کاروانیان است.. درمقابل ایوان ضلع ورودی یعنی در ضلع شمال صحن، ایوان دیگری وجود دارد با طاق جناغی و تزئینات کاربندی زیر سقف ایوان، در گوشه صحن در هر چهارطرف راهروهایی تعبیه شده که به قسمتهای مختلفی که در پشت ایوان یا حجره ها واقع شده اند، راه دارند. این فضاها بیشتر شامل انبار و فضاهای خدمات است و در گوشه شمال غربی راهرویی وجود دارد که به اصطبل بنا منتهی می شود. قسمت مرکز صحن نسبت به سطح جلو حجره ها و ایوانها گودتر است که این به دلیل سهولت در بارگیری يا پایین گذاشتن بار اسبها و شترها است. مصالح استفاده شده در ساخت بنا بیشتر آجر است. این کاروانسرا به رباط شاه عباسی معروف است و به دوره صفوی تعلق دارد.

29. رباط مورشک: این بنا در منطقه ای خشک و کویری در حاشیه دق رباط، در فاصله 42 کیلومتری جنوب غرب سه قلعه و 56 کیلومتری شمال شرق دیهوک در مسیر کاروانی یزد و مناطق مرکزی فلات ایران به طرف قهستان و خراسان واقع شده است. این بنا با 577 مترمربع وسعت، با نقشه چهارضلعی کامل دارای سردر ورودی، حیاط، راهرو دور تا دور حیاط و حجره هایی برای سکونت و استراحت کاروانیان است. بنا دارای جهت شمال شرقی- جنوب غربی است و ورودی آن در ضلع شمال شرق آن واقع شده.ورودی بنا از دیواره خارجی بنا جلوآمده تر است و شامل دو دیوار بوده که بر روی آنها طاقی احتمالاً جناغی استوار می شده. پس از عبور از راهرو اطراف حیاط به حیاط می رسد. نقشه حیاط حالت چهارضلعی دارد اما با احداث طاقهایی در چهار گوشه حیاط كه بصورت اریب بر فراز دیوارهای هر دو ضلع استوار شده است. تصویر هوایی آن حالت هشت ضلعی دارد. دور تا دور حیاط در چهار ضلع، راهرویی عریض واقع شده که با کمک طاق و گنبد پوشش یافته است. طاقها به فرم جناغی و به صورت تویزه هایی هستند که یک پایه آنها بر روی ستونها و پایه دیگر بر روی دیوار حجره ها استوار شده و حدفاصل این تویزه ها با پوشش گنبدی چهار ترک یا عرقچین مسقف شده است. حجره ها نیز پس از راهرو قرار گرفته و فضاهایی مربع شکل هستند که با طاق جناغی به صورت آهنگ پوشیده شده اند. بعضی از حجره ها دارای بخاری دیواری هستند. مصالح استفاده شده در ساخت بنا به ترتیب فراوانی اول سنگ و سپس آجر است. از سنگ حتی در سقفها، طاقها و گنبدها نیز استفاده شده و از آجر در نقاطی که ضرورت داشته استفاده شده است. دوره تاریخی این بنا بر اساس فرم معماری و نیز شهرت آن که میان مردم محل به رباط شاه عباسی شهرت دارد، به دوره صفویه تعلق دارد.


تاریخ بروز رسانی ( 06 ارديبهشت 1388 ساعت 09:24 )
 
 
 
25 queries executed
1
SET sql_mode = 'MYSQL40'
2 SELECT folder, element, published, params FROM mos_mambots WHERE published >= 1 AND access <= 0 AND folder = 'system' ORDER BY ordering
3 SELECT template FROM mos_templates_menu WHERE client_id = 0 AND ( menuid = 0 OR menuid = 13 ) ORDER BY menuid DESC LIMIT 1
4 DELETE FROM mos_session WHERE ( ( time < '1397916934' ) AND guest = 0 AND gid > 0 ) OR ( ( time < '1397916934' ) AND guest = 1 AND userid = 0 )
5 SELECT COUNT(*) FROM mos_stats_agents WHERE agent = 'Unknown' AND type = 0
6 UPDATE mos_stats_agents SET hits = ( hits + 1 ) WHERE agent = 'Unknown' AND type = 0
7 SELECT COUNT(*) FROM mos_stats_agents WHERE agent = 'Unknown' AND type = 1
8 UPDATE mos_stats_agents SET hits = ( hits + 1 ) WHERE agent = 'Unknown' AND type = 1
9 SELECT COUNT(*) FROM mos_stats_agents WHERE agent = 'com' AND type = 2
10 UPDATE mos_stats_agents SET hits = ( hits + 1 ) WHERE agent = 'com' AND type = 2
11 SELECT * FROM mos_menu WHERE id = 13
12 SELECT a.*, u.name AS author, u.usertype, cc.name AS category, s.name AS section, g.name AS groups, s.published AS sec_pub, cc.published AS cat_pub, s.access AS sec_access, cc.access AS cat_access, s.id AS sec_id, cc.id as cat_id FROM mos_content AS a LEFT JOIN mos_categories AS cc ON cc.id = a.catid LEFT JOIN mos_sections AS s ON s.id = cc.section AND s.scope = 'content' LEFT JOIN mos_users AS u ON u.id = a.created_by LEFT JOIN mos_groups AS g ON a.access = g.id WHERE a.id = 12 AND ( a.state = 1 OR a.state = -1 ) AND ( a.publish_up = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_up <= '2014-04-19 19:00' ) AND ( a.publish_down = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_down >= '2014-04-19 19:00' ) AND a.access <= 0
13 UPDATE mos_content SET hits = ( hits + 1 ) WHERE id = '12'
14 SELECT folder, element, published, params FROM mos_mambots WHERE access <= 0 AND folder = 'content' ORDER BY ordering
15 SELECT a.* FROM mos_components AS a WHERE ( a.admin_menu_link = 'option=com_syndicate' OR a.admin_menu_link = 'option=com_syndicate&hidemainmenu=1' ) AND a.option = 'com_syndicate'
16 SELECT id, title, module, position, content, showtitle, params FROM mos_modules AS m INNER JOIN mos_modules_menu AS mm ON mm.moduleid = m.id WHERE m.published = 1 AND m.access <= 0 AND m.client_id != 1 AND ( mm.menuid = 0 OR mm.menuid = 13 ) ORDER BY ordering
17 SELECT m.* FROM mos_menu AS m WHERE menutype = 'topmenu' AND published = 1 AND access <= 0 AND parent = 0 ORDER BY ordering
18 SELECT a.id, a.introtext, a.fulltext , a.images, a.attribs, a.title, a.state FROM mos_content AS a INNER JOIN mos_categories AS cc ON cc.id = a.catid INNER JOIN mos_sections AS s ON s.id = a.sectionid WHERE a.state = 1 AND a.access <= 0 AND cc.access <= 0 AND s.access <= 0 AND (a.publish_up = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_up <= '2014-04-19 19:00' ) AND (a.publish_down = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_down >= '2014-04-19 19:00' ) AND a.catid = 3 AND cc.published = 1 AND s.published = 1 ORDER BY a.ordering
19 SELECT m.* FROM mos_menu AS m WHERE menutype='mainmenu' AND published='1' AND access <= '0' ORDER BY parent,ordering
20 SELECT cc.*, a.catid, COUNT(a.id) AS numlinks FROM mos_categories AS cc LEFT JOIN mos_weblinks AS a ON a.catid = cc.id WHERE a.published = 1 AND section = 'com_weblinks' AND cc.published = 1 AND cc.access <= 0 GROUP BY cc.id ORDER BY cc.ordering LIMIT 7
21 SELECT p.id, p.title FROM mos_polls AS p INNER JOIN mos_poll_menu AS pm ON pm.pollid = p.id WHERE ( pm.menuid = 13 OR pm.menuid = 0 ) AND p.published = 1
22 SELECT id FROM mos_menu WHERE type = 'components' AND published = 1 AND link = 'index.php?option=com_poll'
23 SELECT id, text FROM mos_poll_data WHERE pollid = 1 AND text != '' ORDER BY id
24 SELECT id FROM mos_menu WHERE link = 'index.php?option=com_search' AND published = 1
25 SELECT m.* FROM mos_menu AS m WHERE menutype = 'topmenu' AND published = 1 AND access <= 0 AND parent = 0 ORDER BY ordering